İçeriğe geç
Teknik SEO03 Kasım 202619 dk okuma

SEO Uyumlu URL Nasıl Oluşturulur? Kalıcı Bağlantı Yapısı Rehberi

SEO uyumlu URL; kısa, küçük harfli, tireyle ayrılmış, Türkçe karakter ve gereksiz parametre içermeyen, konuyu tek bakışta anlatan kalıcı adrestir. Bu uygulamalı rehberde URL anatomisinden e-ticaret filtre parametrelerine, çok dilli yapılardan 301 ile güvenli taşımaya ve platform bazlı ayarlara kadar her adımı anlattık.

HD
Halil İbrahim Er

Halil Digital

Bu İçeriği Yapay Zeka ile Özetle

Tercih ettiğin AI aracında bu yazının özetini ve önemli noktalarını al.

SEO uyumlu URL, sayfanın konusunu tek bakışta anlatan; küçük harfli, kelimeleri tireyle ayıran, Türkçe karakter ve gereksiz parametre içermeyen, kısa ve zamanla değişmeyen bir adrestir. SEO uyumlu URL oluşturmak için önce site mimarisini (klasörleri) planlar, ardından her sayfa için anahtar kelimeyi taşıyan sade bir slug belirler ve bu yapıyı tüm sitede tutarlı biçimde uygularsınız.

Kalıcı bağlantının ne olduğunu ve temel ilkelerini kalıcı bağlantı nedir yazımızda anlatmıştık. Bu rehber onun uygulamalı devamı: bir URL'nin parçalarını tek tek inceliyor, Türkçe karakterlerin teknik olarak neden sorun çıkardığını gösteriyor, e-ticaret filtrelerinden çok dilli yapılara, sondaki eğik çizgiden www tercihine kadar gerçek projelerde karşılaştığımız kararları ele alıyor. Sonunda URL değiştirirken kullanabileceğiniz bir taşıma kontrol listesi ve WordPress, Shopify, Wix ile Next.js için ayar yolları bulacaksınız.

URL Anatomisi: Bir Adresin Parçaları Nelerdir?

SEO uyumlu bir URL kurabilmek için önce adresin hangi parçalardan oluştuğunu ve her parçanın arama motoru açısından ne anlama geldiğini bilmek gerekir. Aşağıdaki örneği parça parça inceleyelim:

https://blog.ornekmagaza.com/kadin/elbise/keten-yazlik-elbise?renk=mavi&sirala=fiyat#yorumlar
Parça Örnekteki karşılığı Görevi SEO açısından not
Protokol (şema) https:// Tarayıcının sunucuyla hangi kuralla konuşacağını belirler. HTTPS bugün standarttır; HTTP sürümü HTTPS'ye kalıcı olarak yönlendirilmelidir.
Alt alan adı blog. Ana alan adı altında ayrı bir bölüm tanımlar (www de bir alt alandır). Arama motorları alt alanları ana siteden kısmen ayrı değerlendirebilir; içerik çoğu zaman alt dizinde daha güçlü durur.
Alan adı ornekmagaza Sitenin kimliğidir. Kısa, akılda kalıcı ve markalı olması yeterlidir; anahtar kelime doldurmak gerekmez.
Üst düzey alan adı (TLD) .com Alan adının uzantısıdır. .com.tr gibi ülke uzantıları o ülkeye coğrafi sinyal verir.
Dizin (klasör) yolu /kadin/elbise/ Sayfanın site içindeki yerini, yani hiyerarşisini gösterir. Mantıklı ve sığ bir yapı hem kullanıcıya hem tarayıcıya bağlam verir.
Slug keten-yazlik-elbise Sayfaya özgü, okunabilir son parça. Anahtar kelimeyi taşıyan, kalıcı olması gereken bölümdür.
Sorgu parametreleri ?renk=mavi&sirala=fiyat Aynı sayfanın filtrelenmiş, sıralanmış veya izlenen bir sürümünü üretir. Kontrolsüz bırakılırsa binlerce kopya URL ve tarama bütçesi israfı yaratır.
Fragment (çapa) #yorumlar Tarayıcıyı sayfa içindeki bir bölüme kaydırır. Sunucuya gönderilmez; Google dizine eklerken genellikle fragment'ı yok sayar, ayrı sayfa saymaz.

Bu tablodan çıkan pratik sonuç şudur: Arama motoru için asıl önemli olan, alan adından sonra gelen yol (path) ve parametre kısmıdır. SEO uyumlu URL çalışmasının büyük bölümü de bu iki alanı düzenlemekten ibarettir.

SEO Uyumlu URL Kuralları: Uygulamada Neye Dikkat Edilir?

Google temsilcileri URL'deki kelimelerin sıralamada yalnızca çok hafif bir sinyal olduğunu defalarca belirtti. Yine de URL; arama sonuçlarındaki görünen yolu, paylaşımlardaki güveni, iç link yönetimini ve kopya içerik riskini doğrudan etkiler. Bu yüzden kuralları "sıralama hilesi" olarak değil, temiz bir site altyapısının parçası olarak görmek gerekir.

1. Okunabilirlik ve anlam

İyi bir URL'yi yüksek sesle okuduğunuzda sayfanın ne hakkında olduğu anlaşılmalıdır. /urun.php?id=4821 hiçbir şey anlatmazken /kadin/elbise/keten-yazlik-elbise tıklamadan önce bile kullanıcıya güven verir.

2. Anahtar kelime, ama doldurma olmadan

Slug'da sayfanın ana anahtar kelimesi bir kez geçmesi yeterlidir. /seo-hizmeti-seo-ajansi-en-iyi-seo gibi tekrarlar okunabilirliği bozar ve spam izlenimi verir.

3. Küçük harf

Birçok sunucu URL yolunda büyük ve küçük harfi farklı kabul eder. /Blog/SEO-Nedir ile /blog/seo-nedir iki ayrı adres olur; bu da kopya içerik ve bölünmüş backlink değeri demektir. Tüm slug'ları küçük harfle üretin; büyük harfli istekleri küçük harfli sürüme 301 ile yönlendirmek de iyi bir güvenlik önlemidir.

4. Kelime ayırıcı olarak tire

Google'ın URL yapısı önerilerinde kelimeleri ayırmak için tire (-) tavsiye edilir. Alt çizgi (_) ile birleşen kelimeler tek bir kelime gibi okunabilir; boşluk ise %20 olarak kodlanır ve çirkin görünür. Artı işareti (+) ve nokta da slug içinde kelime ayırıcı olarak kullanılmamalıdır.

5. Doldurma kelimelerini (stop words) ayıklamak

"ve", "ile", "için", "bir", "en", "nasıl" gibi kelimeler her zaman çıkarılmak zorunda değildir; anlamı taşıyorsa kalabilir. Ölçüt şu: Kelimeyi çıkarınca anlam bozulmuyorsa çıkarın. Örneğin "Ev Taşırken Dikkat Edilmesi Gereken 10 Şey" başlığı için /ev-tasirken-dikkat-edilmesi-gerekenler yeterlidir; sayı ve yan kelimeler gereksizdir. Öte yandan "nasıl" kelimesi sorgu niyetini taşıyorsa (/seo-uyumlu-url-nasil-olusturulur gibi) bırakmak mantıklıdır.

6. Uzunluk

Resmi bir sınır yoktur; tarayıcılar binlerce karakterlik adresleri işleyebilir. Ancak arama sonuçlarında uzun yollar kısaltılır, paylaşımlarda bölünür ve hatırlanması zorlaşır. Pratik hedefimiz slug için 3-5 anlamlı kelime, alan adından sonraki yol için ise mümkünse 60-75 karakter civarıdır.

7. Kalıcılık: Tarih ve yıl içeren URL'lerin sakıncaları

URL bir kez yayınlandıktan sonra değişmemesi gereken bir kimliktir; bu yüzden içinde değişmesi muhtemel bilgiler (yıl, fiyat, kampanya adı, ürün adedi, "yeni" gibi sıfatlar) olmamalıdır.

Haber siteleri dışındaki hemen her sitede URL'ye yıl, ay veya tarih eklemek uzun vadede zarar verir. Bunun birkaç somut nedeni var:

  • Eskime algısı: İçeriği güncellediğinizde başlığınız taze olsa da URL'deki eski yıl, kullanıcıya sayfanın eski olduğunu söyler ve tıklama oranını düşürebilir.
  • Zorunlu taşıma: Yılı güncellemek için URL'yi değiştirmek; yönlendirme, iç link güncellemesi ve geçici sinyal kaybı demektir. Bunu her yıl yapan siteler zamanla yönlendirme zincirleri biriktirir.
  • Yamyamlaşma: Her yıl yeni bir URL açıp eskisini bırakmak, aynı konuda birbiriyle yarışan birden fazla sayfa oluşturur.
  • Gereksiz derinlik: /yyyy/aa/gg/yazi-adi yapısı içeriği üç klasör derine iter ve URL'yi uzatır.

Doğru yöntem, konuya dayalı sabit bir slug kullanmak ve içeriği aynı adreste güncel tutmaktır. Güncelleme tarihi kullanıcıya sayfa içinde ve yapısal veride gösterilebilir; URL'nin bunu taşımasına gerek yoktur. Haber ve basın bülteni gibi gerçekten tarihe bağlı içerikler bu kuralın istisnasıdır.

8. Tutarlılık

Site genelinde tek bir kural seti uygulanmalıdır: aynı klasör adlandırma, aynı sondaki eğik çizgi tercihi, aynı www tercihi. Tutarsızlık, iç linklerde yönlendirme zincirleri ve kopya adresler doğurur.

URL'de Türkçe Karakter Sorunu ve Dönüşüm Tablosu

Türkçe içerik üreten sitelerin en sık sorduğu soru budur: URL'de "ş" veya "ğ" kullanmak yasak mı? Teknik olarak hayır. Modern tarayıcılar ve Google, ASCII dışındaki karakterleri UTF-8 ile kodlayarak işleyebilir. Sorun, bu karakterlerin arka planda yüzde kodlamasına (percent-encoding) dönüştürülmesidir.

Percent-encoding nedir?

URL standardı yalnızca sınırlı sayıda ASCII karakteri doğrudan kabul eder. Bunun dışındaki her karakter, UTF-8 baytlarına çevrilir ve her bayt bir yüzde işareti ile iki onaltılık rakamla yazılır. Yani tarayıcı adres çubuğunda "şirket" görseniz bile, kopyaladığınızda ya da bir e-postaya, mesajlaşma uygulamasına veya log dosyasına aktardığınızda adres şu hale gelir:

/blog/%C5%9Firket-kurulu%C5%9Fu-nas%C4%B1l-yap%C4%B1l%C4%B1r

Bu biçim hem okunaksızdır hem de bazı eski sistemlerde, analiz araçlarında ve reklam platformlarında hatalı işlenebilir. Aynı sayfanın kodlanmış ve kodlanmamış iki sürümüne farklı yerlerden link verilmesi de raporları karıştırır. Bu nedenle önerimiz nettir: Slug'larda Türkçe karakterleri ASCII karşılıklarına çevirin.

Türkçe karakter Slug'daki karşılığı Percent-encoding (küçük) Percent-encoding (büyük)
ç / Çc%C3%A7%C3%87
ğ / Ğg%C4%9F%C4%9E
ı / Ii%C4%B1I (ASCII)
i / İii (ASCII)%C4%B0
ö / Öo%C3%B6%C3%96
ş / Şs%C5%9F%C5%9E
ü / Üu%C3%BC%C3%9C

Slug üretirken dikkat edilecek Türkçeye özgü tuzaklar

  • Büyük İ ve küçük ı karışıklığı: Birçok yazılım kütüphanesi "İ" harfini küçültürken İngilizce kurallarına göre "i" yerine noktalı ek bir karakter üretebilir. Slug fonksiyonunuzda önce Türkçe harfleri elle eşleyip sonra küçük harfe çevirmek bu hatayı önler.
  • Kesme işareti: "Google'da Üst Sıraya Çıkmak" gibi başlıklarda kesme işaretli ek, slug'da googleda gibi anlamsız bir kelime üretir. Eki tamamen atıp google-ust-sira gibi anlamı koruyan kök kelimelerle kurmak daha temiz sonuç verir.
  • Özel işaretler: &, %, ?, #, /, noktalama ve emojiler slug'dan çıkarılmalıdır. "&" gerekiyorsa "ve" kelimesine çevrilebilir.
  • Art arda tireler: Silinen karakterler yüzünden oluşan -- tekrarları ve baştaki ya da sondaki tireler temizlenmelidir.

Basit bir slug fonksiyonunun mantığı şöyledir (sözde kod):

girdi: "Şirket Kuruluşu Nasıl Yapılır?"
1. Türkçe harfleri eşle: ç-c, ğ-g, ı-i, İ-i, ö-o, ş-s, ü-u
2. Küçük harfe çevir
3. Harf ve rakam dışındaki her şeyi boşluğa çevir
4. Boşlukları tek tireye indir, baştaki ve sondaki tireleri sil
çıktı: "sirket-kurulusu-nasil-yapilir"

Klasör Hiyerarşisi ve Site Mimarisi

URL'deki klasör yapısı, sitenizin bilgi mimarisinin dışa yansımasıdır. İyi kurgulanmış bir hiyerarşi, arama motorunun sayfalar arasındaki ilişkiyi anlamasına, kullanıcının nerede olduğunu kavramasına ve breadcrumb (içerik haritası) yapısının doğal biçimde oluşmasına yardım eder.

Sığ ama anlamlı derinlik

Genel kuralımız, önemli sayfaların ana sayfadan en fazla üç tıklık ve URL'de en fazla iki-üç klasör derinlikte olmasıdır. Örnek bir hizmet sitesi mimarisi:

/                                   ana sayfa
/hizmetler/                         hizmetler listesi
/hizmetler/seo-danismanligi         hizmet detay
/blog/                              blog listesi
/blog/seo-uyumlu-url-nasil-olusturulur   yazı detay
/iletisim                           iletişim

Klasör mü, düz yapı mı?

Blog yazılarını kategori klasörü içine koymak (/blog/teknik-seo/yazi-adi) bağlam sağlar ama bir dezavantajı vardır: Yazının kategorisini değiştirdiğinizde URL de değişir. Kategorisi sık değişebilecek içeriklerde /blog/yazi-adi gibi düz bir yapı daha güvenlidir. Hizmet ve ürün kategorileri gibi kararlı yapılarda ise klasör kullanmak mantıklıdır.

Her klasör seviyesi bir sayfa olmalı

/hizmetler/seo-danismanligi adresi varsa /hizmetler/ adresi de anlamlı bir sayfa döndürmelidir. Kullanıcılar ve bazı tarayıcılar URL'yi kırparak üst seviyeye çıkmaya çalışır; bu seviyede 404 almak hem deneyimi hem de iç link akışını bozar.

E-Ticaret Sitelerinde URL Yapısı

E-ticaret siteleri, URL yönetiminin en karmaşık olduğu sitelerdir. Binlerce ürün, iç içe kategoriler, filtreler ve sıralama seçenekleri kontrol edilmediğinde milyonlarca taranabilir adres üretebilir. Konunun genel stratejisini e-ticaret SEO rehberimizde anlattık; burada yalnızca URL tarafına odaklanıyoruz.

Kategori ve ürün URL'leri

İki yaygın yaklaşım vardır:

  • Ürün kategori altında: /kadin/elbise/keten-yazlik-elbise. Bağlam güçlüdür; ancak ürün birden fazla kategoride yer alıyorsa aynı ürün birden fazla adreste açılabilir. Bu durumda tek bir ana adres seçilip diğerlerinin canonical ile ona bağlanması gerekir.
  • Ürün kategoriden bağımsız: /urun/keten-yazlik-elbise. Ürün hangi kategoriden açılırsa açılsın tek adresi olur; kopya riski düşer, kategori değişince URL bozulmaz. Büyük kataloglarda genellikle bunu öneriyoruz.

Filtre (facet) parametreleri

Renk, beden, marka, fiyat aralığı gibi filtreler birleştikçe katlanarak artan sayıda adres üretir. Burada iki tür filtreyi ayırmak gerekir:

  • Arama talebi olan filtreler: "mavi keten elbise" gibi kayda değer aranan kombinasyonlar için /kadin/elbise/mavi-keten benzeri statik, dizine açık, kendine özgü başlık ve açıklaması olan açılış sayfaları oluşturulabilir.
  • Talep olmayan filtreler: Beden, fiyat aralığı, stok durumu gibi kombinasyonlar parametreli kalmalı, canonical ile ana kategoriye bağlanmalı, site haritasına eklenmemeli ve gerekirse robots.txt ile taranmaları sınırlandırılmalıdır.

Sıralama, sayfalama ve izleme parametreleri

?sirala=fiyat-artan, ?gorunum=liste gibi parametreler içeriği değil yalnızca sırasını değiştirir; dizine eklenmeleri için bir neden yoktur ve canonical ile parametresiz sürüme işaret etmelidir. Sayfalama (?sayfa=2) ise farklıdır: Her sayfa farklı ürünler listelediği için kendi kendine canonical olmalı, birinci sayfaya canonical verilmemelidir. Reklam ve kampanya takibi için kullanılan UTM gibi parametreler de iç linklerde asla kullanılmamalı, yalnızca dış kampanya linklerinde yer almalıdır.

Parametre sırası ve tutarlılık

?renk=mavi&beden=m ile ?beden=m&renk=mavi aynı içeriği gösterir ama iki farklı URL'dir. Filtre sisteminiz parametreleri her zaman sabit bir sırada üretmeli, boş parametreleri (?renk=) URL'ye eklememelidir.

Parametre yönetimi: Hangi araç ne işe yarar?

Google, Search Console'daki eski URL Parametreleri aracını kaldırdığından beri parametre kontrolü tamamen sitenin kendi sinyallerine kaldı. Elinizdeki araçlar ve doğru kullanım yerleri şöyle:

Yöntem Ne yapar? Ne zaman kullanılır? Dikkat
Canonical etiketi Benzer sürümler arasında tercih edilen adresi bildirir. Sıralama, görünüm, izleme ve talep olmayan filtre parametreleri. Bir ipucudur, emir değildir; içerik çok farklıysa Google yok sayabilir.
robots.txt engeli Belirli kalıptaki URL'lerin taranmasını engeller. Sonsuz filtre kombinasyonları, iç arama sonuç sayfaları. Taranmayan sayfadaki canonical ve noindex görülemez; ikisini aynı URL'de birlikte kullanmayın.
noindex Sayfanın dizine eklenmemesini ister. Kullanıcıya gerekli ama aramada görünmesi istenmeyen sayfalar. Sayfanın taranabilir olması gerekir; tarama bütçesini tek başına korumaz.
301 yönlendirme Eski adresi kalıcı olarak yenisine taşır. Kaldırılan veya birleştirilen sayfalar, URL değişiklikleri. Zincir kurmayın; eski adres doğrudan son adrese gitmeli.
Link vermemek Parametreli adreslerin keşfedilmesini zorlaştırır. Sıralama ve görünüm seçenekleri. Gerekirse bu seçenekler URL değiştirmeyen arayüz öğeleriyle sunulabilir.

robots.txt yazımı ve test yöntemleri için robots.txt rehberimize göz atabilirsiniz.

Çok Dilli Sitelerde URL Yapısı

Birden fazla dilde veya ülkede yayın yapan sitelerde URL yapısı, uluslararası SEO stratejisinin temelidir. Üç ana seçenek vardır:

Yapı Örnek Avantajları Dezavantajları
Alt dizin ornek.com/en/ Tüm otorite tek alan adında birikir; kurulumu ve bakımı kolaydır. Ülke sinyali alan adından gelmez, hreflang ve içerikle verilir.
Alt alan adı en.ornek.com Farklı sunucu veya ekip tarafından yönetilebilir. Otorite kısmen bölünebilir; her alt alan ayrı bir site gibi büyütülmesi gerekebilir.
Ülke kodlu alan adı (ccTLD) ornek.de En güçlü yerel sinyal ve kullanıcı güveni. Her ülke için ayrı alan adı, ayrı otorite ve ayrı maliyet; yönetimi zordur.

Çoğu işletme için önerimiz alt dizin yapısıdır. Hangi yapıyı seçerseniz seçin, her dil sürümü birbirine hreflang etiketleriyle bağlanmalı, dil seçimi URL parametresiyle (?lang=en) ya da çerezle yapılmamalıdır. Bir diğer karar da slug dilidir: İngilizce sürümde slug'ın da İngilizce olması (/en/blog/seo-friendly-urls) hem kullanıcıya hem arama motoruna daha tutarlı bir sinyal verir.

Tercih Edilen Adres: Sondaki Eğik Çizgi, www, HTTPS ve Canonical

Bu üç karar, sitenin "ana adresini" belirler. Her birinde iki seçenek de teknik olarak doğrudur; yanlış olan, ikisinin aynı anda erişilebilir olmasıdır.

Sondaki eğik çizgi (trailing slash)

Alan adının kök adresinde (ornek.com ile ornek.com/) fark yoktur. Ancak yol içeren adreslerde /blog/seo-nedir ile /blog/seo-nedir/ iki ayrı URL'dir. Bir tercih yapın, diğer sürümü tercih ettiğiniz sürüme 301 ile yönlendirin, iç linklerde, site haritasında ve canonical etiketlerinde yalnızca tercih ettiğiniz biçimi kullanın.

www mi, www'suz mu?

Arama motoru açısından iki seçeneğin birbirine üstünlüğü yoktur. Bazı büyük sitelerde çerez ve CDN yönetimi açısından www tercih edilir; kısa ve modern görünüm isteyenler www'suz sürümü seçer. Önemli olan, seçmediğiniz sürümün tek adımda tercih ettiğinize yönlenmesidir.

HTTPS

HTTPS bugün varsayılan beklentidir; Google bunu hafif bir sıralama sinyali olarak kullanır ve tarayıcılar HTTP sayfalarını güvensiz olarak işaretler. HTTP'den HTTPS'ye geçişte de her sayfa kendi HTTPS karşılığına 301 ile yönlendirilmelidir.

Bu üç kararın birleşiminde dikkat edilmesi gereken en yaygın sorun yönlendirme zinciridir. Örneğin http://ornek.com/blog/yazi önce https://ornek.com/blog/yazi adresine, sonra https://www.ornek.com/blog/yazi adresine, sonra da https://www.ornek.com/blog/yazi/ adresine gidiyorsa üç sıçrama oluşur. Doğrusu tüm varyasyonların tek sıçramada son adrese gitmesidir. Bunu HTTP durum kodu kontrolü aracımızla kolayca test edebilirsiniz.

Canonical ile URL yapısının ilişkisi

Canonical etiketi, URL yapınızdaki kusurları örten bir yara bandı değil, iyi bir yapıyı tamamlayan bir sinyaldir. Temiz URL politikası ne kadar sağlamsa canonical'a o kadar az iş düşer. Bilmeniz gereken temel ilişkiler şunlar:

  • Her dizine açık sayfa kendi tercih edilen adresini gösteren bir öz-canonical (self-referencing canonical) taşımalıdır.
  • Canonical'daki adres; protokol, www, sondaki eğik çizgi ve küçük harf tercihlerinizle birebir aynı olmalıdır. Canonical'da http:// ya da eğik çizgisiz sürüm göstermek, kendi kurallarınızla çelişen bir sinyal yaratır.
  • Canonical, yönlendirilmiş bir adrese veya 404 dönen bir sayfaya işaret etmemelidir.
  • Site haritasındaki adresler canonical adreslerle aynı olmalıdır.

Canonical'ın ayrıntılı kullanımını canonical URL rehberimizde anlattık. Sayfalarınızın canonical etiketlerini hızlıca görmek için canonical kontrol aracını kullanabilirsiniz.

İyi ve Kötü URL Örnekleri

Aşağıdaki tabloda gerçek projelerde sık gördüğümüz URL kalıplarını ve daha iyi alternatiflerini derledik:

Kötü örnek Sorun Daha iyi alternatif
/index.php?page=urun&id=4821 Anlamsız, parametreli, dosya uzantılı /urun/keten-yazlik-elbise
/Blog/SEO_Nedir Büyük harf ve alt çizgi /blog/seo-nedir
/blog/şirket-kuruluşu-nasıl-yapılır Türkçe karakterler paylaşımda kodlanır /blog/sirket-kurulusu-nasil-yapilir
/blog/yyyy/aa/gg/en-iyi-10-seo-araci Tarih klasörleri, sayı ve eskime riski /blog/seo-araclari
/hizmetler/hizmetlerimiz/dijital/seo/seo-hizmeti Gereksiz derin ve tekrarlı /hizmetler/seo-danismanligi
/kampanya-yuzde-50-indirimli-kis-montlari Değişecek bilgi (oran, sezon kampanyası) /erkek/mont
/urunler?kategori=elbise&sirala=fiyat&gorunum=liste Kategori parametreyle, sıralama ve görünüm URL'de /kadin/elbise (sıralama canonical ile ana kategoriye)
/blog/seo-seo-nedir-seo-nasil-yapilir-seo-rehberi Anahtar kelime doldurma /blog/seo-nedir

Platformlara Göre Kalıcı Bağlantı Ayarları

Hangi altyapıyı kullandığınız, URL üzerinde ne kadar kontrol sahibi olduğunuzu belirler. Aşağıda en sık karşılaştığımız dört platformun ayar yollarını özetledik.

WordPress

WordPress'te yönetim panelinde Ayarlar > Kalıcı Bağlantılar ekranından "Yazı adı" seçeneğini (/%postname%/) seçmek çoğu site için en iyi başlangıçtır. Varsayılan "Düz" yapı (/?p=123) ve tarih içeren seçeneklerden kaçının. Yazı düzenleyicisinde her yazının slug'ını ayrıca elle kısaltabilirsiniz; WordPress bazı Türkçe karakterleri otomatik dönüştürmediği için slug'ı kaydetmeden önce kontrol etmek iyi bir alışkanlıktır. Kategori önekini (/category/) kaldırmak ve yönlendirmeleri yönetmek için SEO eklentileri kullanılabilir. Ayrıntılar için WordPress SEO rehberimize bakın.

Shopify

Shopify'da URL yapısı büyük ölçüde sabittir: Ürünler /products/, koleksiyonlar /collections/, sayfalar /pages/, blog yazıları /blogs/blog-adi/ önekiyle başlar ve bu önekler değiştirilemez. Sizin kontrolünüzdeki kısım "handle" denen slug'dır; her ürün ve koleksiyonun düzenleme ekranında, arama motoru listeleme önizlemesi bölümünden değiştirilebilir. Handle değiştirdiğinizde sunulan "URL yönlendirmesi oluştur" seçeneğini işaretli bırakın. Koleksiyon içinden açılan /collections/x/products/y adreslerinin canonical'ı ana ürün adresine gider. Daha fazlası için Shopify SEO rehberimize göz atabilirsiniz.

Wix

Wix'te her sayfanın slug'ı sayfa ayarlarındaki SEO bölümünden düzenlenebilir. Blog yazıları ve ürün sayfaları varsayılan olarak /post/ ve /product-page/ önekleriyle gelir; panelin SEO ayarları bölümünde sayfa türüne göre bu önekler değiştirilebilir ya da kaldırılabilir. Wix, bu tür yapısal değişikliklerde varsayılan olarak otomatik yönlendirme kurar ve ayrıca elle yönlendirme eklemek için bir URL yönlendirme yöneticisi sunar.

Next.js ve özel yazılımlar

Next.js gibi çatılarda URL yapısını doğrudan klasör yapısı belirler: app/blog/[slug]/page.tsx dosyası /blog/herhangi-bir-slug adreslerini üretir. Sondaki eğik çizgi tercihi yapılandırma dosyasındaki trailingSlash ayarıyla, eski adreslerin yönlendirmesi ise redirects fonksiyonuyla yönetilir:

// next.config
async redirects() {
  return [
    {
      source: '/blog/eski-slug',
      destination: '/blog/yeni-slug',
      permanent: true, // 308 kalıcı yönlendirme
    },
  ];
}

permanent: true seçeneği 308 durum kodu döndürür; Google 308'i 301 ile aynı şekilde kalıcı yönlendirme olarak değerlendirir. Özel yazılımlarda slug üretim fonksiyonunun Türkçe karakter eşlemesi, benzersizlik kontrolü (aynı slug varsa sonuna anlamlı bir ek) ve slug değiştiğinde otomatik yönlendirme kaydı oluşturması gerekir. Bu altyapıyı baştan doğru kurmak web tasarım ve geliştirme sürecinin bir parçası olmalıdır.

URL Değiştirirken 301 Yönlendirme ve Taşıma Kontrol Listesi

En iyi URL, hiç değişmeyen URL'dir. Ama site yenilemesi, platform değişikliği ya da kötü kurgulanmış eski bir yapı nedeniyle URL'leri değiştirmek zorunda kalabilirsiniz. Bu durumda süreç bir proje olarak yönetilmelidir. 301'in teknik ayrıntıları için 301 yönlendirme rehberimize bakabilirsiniz; aşağıda uygulamada kullandığımız kontrol listesi yer alıyor.

Taşıma öncesi

  • Mevcut sitenin tüm URL'lerini çıkarın: tarama aracı, site haritası, Search Console'daki sayfa raporları ve analitikteki giriş sayfaları birlikte kullanılmalı.
  • Trafik, dönüşüm ve backlink alan sayfaları önceliklendirin.
  • Eski ve yeni URL'leri satır satır eşleyen bir yönlendirme tablosu hazırlayın. Her eski adres, içerik olarak en yakın yeni adrese gitmeli; toplu biçimde ana sayfaya yönlendirmek önerilmez.
  • Kaldırılacak ve karşılığı olmayan sayfalar için 404 veya 410 kararını bilinçli verin.

Taşıma sırasında

  • Yönlendirmeleri sunucu tarafında 301 (veya 308) olarak kurun; JavaScript veya meta refresh ile yönlendirme yapmayın.
  • Zincir oluşmadığından emin olun: Daha önceki yönlendirmeler de doğrudan yeni son adrese güncellenmeli.
  • Tüm iç linkleri, menüleri, breadcrumb'ları ve şablonlardaki linkleri yeni adreslerle güncelleyin.
  • Canonical etiketlerini, hreflang etiketlerini, yapısal verideki URL'leri ve Open Graph adreslerini güncelleyin.
  • Yeni site haritasını oluşturun; yalnızca 200 dönen canonical adresleri içersin.

Taşıma sonrasında

  • Eski URL listesini toplu olarak test edin; her biri tek sıçramada 200 dönen doğru adrese gitmeli.
  • Yeni site haritasını Search Console'a gönderin; alan adı değişiyorsa Adres Değişikliği aracını kullanın.
  • Kapsam ve sayfa raporlarındaki 404 ve yönlendirme hatalarını ilk haftalarda yakından izleyin.
  • Önemli backlink'lerin sahiplerinden mümkünse linki yeni adrese güncellemelerini isteyin.
  • Yönlendirmeleri uzun süre, en az bir yıl ve tercihen kalıcı olarak yerinde tutun.

Sık Yapılan URL Hataları

  • Başlık değişince slug'ı da değiştirmek: Bazı CMS'ler başlık güncellendiğinde slug'ı otomatik yeniler. Yayınlanmış içerikte bu özelliği kapatın.
  • Yönlendirmesiz URL değişikliği: Backlink ve sıralama kaybının en yaygın nedenidir.
  • İç linklerde yönlendirilen adresleri kullanmak: Yönlendirme çalışsa bile her iç link gereksiz bir sıçrama demektir.
  • Aynı sayfanın birden fazla erişilebilir sürümü: Büyük/küçük harf, sondaki eğik çizgi, www ve index.php varyasyonlarının hepsi 200 dönüyorsa sorun var demektir.
  • Oturum kimliği ve UTM'li iç linkler: Analitiği bozar, sonsuz URL üretir.
  • Çok genel slug'lar: /hizmet-1, /sayfa, /yeni-yazi gibi adresler hiçbir bağlam taşımaz.
  • Aynı anahtar kelime için birden fazla URL: /seo-hizmeti ve /seo-hizmetleri gibi neredeyse aynı iki sayfa birbiriyle yarışır.
  • Dosya uzantıları ve teknoloji izleri: .php, .aspx gibi uzantılar platform değişikliğinde URL'leri kırılgan hale getirir.
  • Hash tabanlı yönlendirme: Tek sayfa uygulamalarında /#/urunler gibi fragment tabanlı adresler ayrı sayfa olarak dizine eklenmez.

Bu hataların çoğunu tek seferlik bir teknik tarama ile tespit etmek mümkündür. Daha geniş bir kontrol için SEO ve GEO kontrol listemizden de yararlanabilirsiniz.

SEO Uyumlu URL Oluşturma Adımları

Yeni bir site kurarken ya da tek bir sayfa yayınlarken izleyebileceğiniz adımları özetleyelim:

  1. Site mimarisini planlayın: Ana bölümleri, kategori klasörlerini ve derinliği belirleyin.
  2. Genel kuralları sabitleyin: HTTPS, www tercihi, sondaki eğik çizgi ve küçük harf politikasını yazılı hale getirin ve sunucu düzeyinde zorunlu kılın.
  3. Anahtar kelimeyi seçin: Sayfanın hedeflediği ana sorguyu belirleyin.
  4. Slug'ı yazın: Türkçe karakterleri dönüştürün, küçük harf ve tire kullanın, gereksiz kelimeleri ve tarih bilgisini çıkarın.
  5. Parametre politikasını belirleyin: Hangi parametrelerin dizine açık olacağını, hangilerinin canonical veya robots.txt ile kontrol edileceğini netleştirin.
  6. Canonical, site haritası ve iç linkleri hizalayın: Hepsi aynı tercih edilen adresi göstermeli.
  7. Test edin ve izleyin: Durum kodlarını, yönlendirmeleri ve dizine eklenme durumunu düzenli kontrol edin.

Sıkça Sorulan Sorular

SEO uyumlu URL nedir?

SEO uyumlu URL; kısa, küçük harfli, kelimeleri tire ile ayıran, Türkçe karakter ve gereksiz parametre içermeyen, sayfanın konusunu tek bakışta anlatan ve zamanla değişmeyen adrestir. Hem kullanıcının hem de arama motorunun sayfayı tıklamadan önce anlamasını kolaylaştırır.

URL'de Türkçe karakter kullanmak sıralamayı düşürür mü?

Google Türkçe karakterli URL'leri okuyup dizine ekleyebilir, yani doğrudan bir sıralama cezası yoktur. Ancak bu karakterler kopyalanıp paylaşıldığında yüzde kodlu, uzun ve okunaksız bir hale gelir; bazı sistemlerde de bozulabilir. Bu yüzden ç, ğ, ı, ö, ş, ü harflerini c, g, i, o, s, u karşılıklarına çevirmek en güvenli yoldur.

URL'de tire mi alt çizgi mi kullanılmalı?

Tire kullanılmalıdır. Google, tireyi kelime ayırıcı olarak yorumlar ve URL yapısı önerilerinde alt çizgi yerine tireyi tavsiye eder. Alt çizgiyle birleştirilen kelimeler tek bir uzun kelime gibi algılanabilir.

İdeal URL uzunluğu kaç karakter olmalı?

Resmi bir karakter sınırı yoktur. Pratikte slug kısmını 3-5 anlamlı kelimede, alan adı sonrası yolu ise mümkünse 60-75 karakter civarında tutmak iyi sonuç verir. Önemli olan uzunluktan çok, her kelimenin bir anlam taşıması ve gereksiz tekrar olmamasıdır.

Mevcut URL'leri SEO uyumlu hale getirmek için değiştirmeli miyim?

Trafik alan, backlink kazanmış ve iyi sıralanan sayfaların URL'sini yalnızca estetik nedenlerle değiştirmek genellikle önerilmez. Değişiklik gerçekten gerekliyse eski adresten yenisine sayfa bazında 301 yönlendirme kurulmalı, iç linkler, site haritası ve canonical etiketleri güncellenmeli ve sonuçlar Search Console üzerinden izlenmelidir.

Sondaki eğik çizgi (trailing slash) SEO'yu etkiler mi?

Sondaki eğik çizginin olup olmaması tek başına sıralamayı etkilemez; ancak aynı içeriğin iki farklı adreste açılması kopya içerik ve sinyal bölünmesi yaratır. Bir tercih yapın, diğer sürümü tercih ettiğiniz sürüme 301 ile yönlendirin ve iç linklerde de aynı biçimi kullanın.

E-ticaret sitelerinde filtre parametreleri nasıl yönetilmeli?

Arama hacmi olan birkaç önemli filtre kombinasyonu için statik ve dizine açık açılış sayfaları oluşturulabilir. Geri kalan filtre, sıralama ve sayfa görünümü parametreleri ise canonical ile ana kategoriye bağlanmalı, gerekirse robots.txt ile taranması sınırlandırılmalı ve site haritasına eklenmemelidir.

URL'ye yıl veya tarih eklemek neden sakıncalı?

Yıl ya da tarih içeren bir URL, içerik güncellendiğinde eski görünmeye devam eder ve tıklama oranını düşürebilir. Yılı değiştirmek için URL'yi değiştirmek de yönlendirme zinciri ve sinyal kaybı riski doğurur. Konuya dayalı, zamandan bağımsız bir slug içeriği yıllarca aynı adreste güncel tutmanızı sağlar.

Sonuç

SEO uyumlu URL oluşturmak tek başına sizi ilk sıraya taşımaz; ama kötü bir URL yapısı, en iyi içeriğin bile potansiyelini kopya adresler, bölünmüş sinyaller ve tarama israfı yüzünden sınırlar. Kısa, küçük harfli, Türkçe karakterden arındırılmış, zamandan bağımsız slug'lar; sığ ve mantıklı bir klasör yapısı; kontrollü parametreler ve tek bir tercih edilen adres politikası, sitenizin teknik temelini yıllarca taşıyacak kararlardır.

Mevcut sitenizin URL yapısını denetlemek, bir platform taşımasını kayıpsız yönetmek ya da yeni bir siteyi baştan doğru kurgulamak istiyorsanız SEO danışmanlığı hizmetimizi inceleyebilir veya projenizi anlatarak ücretsiz teklif alabilirsiniz.

Bu yazıyı paylaşın

Halil İbrahim Er — SEO & Performans Pazarlama Danışmanı

Yazan

Halil İbrahim Er

Kurucu · SEO & Performans Pazarlama Danışmanı

12+ yıllık dijital pazarlama deneyimi. SEO, Google Ads ve Meta Ads alanlarında KOBİ'den kurumsala 200+ markaya büyüme danışmanlığı veriyor. Yazıları gerçek vaka çalışmalarından ve birinci el verilerden besleniyor.

Halil ile çalışmak istiyorum
URL YapısıTeknik SEOKalıcı BağlantıSite Mimarisi